Nr. 01
Roodborst
Erithacus rubecula
Inleiding
De roodborst is een vertrouwd, zelfverzekerd en fel territoriaal dier, en daarmee een van de meest herkenbare vogels van Groot-Brittannië. Hij is het hele jaar door een vaste verschijning in tuinen, bossen en heggen. Zijn fel oranje-rode borst en nieuwsgierige aard maken hem bijzonder benaderbaar, terwijl zijn gewoonte om tuiniers te volgen op zoek naar opgeschrikte insecten heeft bijgedragen aan zijn blijvende associatie met mensen.
Herkenning
De roodborst is een kleine, compacte vogel met een rond lichaam, relatief lange poten en een fijne snavel. Volwassen exemplaren zijn te herkennen aan hun oranje-rode kop en borst, omzoomd door blauwgrijs, met olijfkleurige bovendelen en een bleke buik. Mannetjes en vrouwtjes zien er hetzelfde uit. Jonge vogels missen de oranje-rode borst en hebben in plaats daarvan een gevlekt goudbruin verenkleed.
Gedrag
Roodborstjes zijn zeer territoriaal, waarbij beide geslachten een groot deel van het jaar hun territorium verdedigen. Hun bekende zang wordt vaak vanaf een open zitplaats ten gehore gebracht, vooral in de herfst en winter. Ze foerageren meestal op of vlak bij de grond, op zoek naar ongewervelde dieren. Ondanks hun aantrekkelijke uiterlijk kunnen territoriale confrontaties verrassend agressief verlopen.
Leefgebied
Roodborstjes leven in bossen, heggen, struikgewassen, parken en tuinen en geven de voorkeur aan gebieden met een combinatie van dichte begroeiing en open terrein om voedsel te zoeken. Klimop, bramen en heesters bieden waardevolle beschutting en nestgelegenheid. Dankzij hun aanpassingsvermogen komen ze in heel Groot-Brittannië zowel in landelijke als stedelijke omgevingen voor.
Voedsel
Roodborstjes voeden zich voornamelijk met ongewervelde dieren, waaronder insecten, spinnen, wormen en andere kleine bodemdieren. Ze zoeken vaak op of vlak bij de grond naar prooi, tussen bladeren, vegetatie en blootliggende grond. In de herfst en winter, wanneer ongewervelde dieren minder gemakkelijk te vinden zijn, vormen bessen, fruit en zaden een groter deel van hun dieet. Ook het eten van voedsel uit de tuin kan een belangrijke aanvullende voedselbron zijn, vooral tijdens langdurige koude periodes. Roodborstjes eten vaak meelwormen en ander geschikt zacht voedsel van voederstations, hoewel ze vaak liever vanaf de grond of een laag platform eten dan vanuit hangende voederbakken.
Waar te zien
De roodborst komt wijdverspreid voor in Groot-Brittannië en is het hele jaar door te zien. Tuinen, parken, bossen, heggen en natuurreservaten zijn allemaal goede plekken om te zoeken, vooral waar dichte begroeiing grenst aan open foerageergebieden. Roodborsten worden vaak als eerste opgemerkt door hun gezang of kenmerkende tikkende alarmroep.
Fotografietips
Roodborstjes tolereren vaak een voorzichtige menselijke aanwezigheid, maar hun zelfvertrouwen moet geen aanleiding geven tot een te dichtbij komende vogel. Ik geef er de voorkeur aan om eerst te observeren en de natuurlijke voedselroutes, zangplekken en vaste rustplaatsen te identificeren. Stil blijven staan levert vaak natuurlijker gedrag en mooiere composities op. Bewolkt licht staat hun verenkleed bijzonder goed. Vermijd tijdens het broedseizoen nestgebieden en herhaalde voedselroutes.
Beschermingsstatus
De roodborst is geclassificeerd als 'Groen' in het Britse systeem voor vogelsoorten die bescherming behoeven en komt nog steeds veel voor in Groot-Brittannië. Lokale populaties kunnen echter wel worden beïnvloed door habitatverlies en het verwijderen van dichte begroeiing. Tuinen met struiken, hagen, bladeren op de grond en ongestoorde gebieden kunnen nuttige foerageer- en nestgelegenheden bieden.
